Lojistik bazen yalnızca mesafe, taşıma türü ve süre meselesi değildir.
Bazen nakliyecinin önüne, atacağı her adımın risk ve kısıtlamalarla dolu olduğu, hazır çözümü bulunmayan durumlarda karar vermesi gereken bir iş çıkar.
Bizim için böyle projelerden biri, sınıf 5.1 tehlikeli madde olarak sınıflandırılan hipoklorit sevkiyatı oldu.
İlk plan, Hürmüz Boğazı'nı baypas eden bir deniz güzergâhıydı. Ancak uzun bir süre boyunca — bölgedeki askeri hareketlilik, patlamalar ve genel istikrarsızlık nedeniyle — denizyolu hatları bize yükleme izni vermedi.
Zaman daralıyordu. Müşterimiz Türkmennebit'in belirlediği teslim tarihi de yaklaşıyordu. Müşteri yükü belirli bir zaman aralığında bekliyordu ve bu bizim için tek bir anlama geliyordu: başka bir seçenek bulmalıydık.
Deniz yolu kapanınca, karadan yol aramaya başlarsınız
Kara lojistiğine geçtik.
İlk bakışta uygulanabilir görünüyordu — bölgeden geçen karayolu güzergâhları vardı. Ancak neredeyse hemen yeni bir sorun ortaya çıktı. Olası güzergâhlardan biri Suriye üzerinden geçiyordu ve müşteri yaptırımlar nedeniyle bu seçeneği kesinlikle kabul etmedi. Bu yol elenmek zorundaydı.
Geriye çok daha zor ve riskli bir seçenek kaldı:
Dubai → Suudi Arabistan → Ürdün → Irak → Türkiye → Gürcistan → Azerbaycan → Türkmenistan.
Haritada sadece bir güzergâhtı. Uygulamada ise bambaşka bir hikâye.
Irak: birçok taşıyıcının reddettiği etap
Zincirin en zor halkası Irak toprakları oldu.
Bölgedeki durum istikrarsızlığını koruyordu ve birçok taşıyıcı bu tür bir riski üstlenmek istemedi. Özellikle Irak'ın Kürt bölgesinden geçiş konusunda ciddi soru işaretleri vardı.
Taşıyıcıların endişelerini gayet iyi anlıyorduk. Ama başka bir şeyi de anlıyorduk: müşteriye karşı yükümlülüklerimizi yerine getirmek istiyorsak, reddetmek için gerekçe değil, çözüm aramalıydık.
Görüşmeler başladı. Uluslararası bağlantılarımız ve bölgede yıllar içinde kurduğumuz ilişkiler sayesinde doğru kişilere ulaşabildik, durumu değerlendirdik ve güzergâhın bu etabını organize etmenin bir yolunu bulduk.
Kolay bir karar değildi. Dikkatle değerlendirilmesi gereken bir riskti. Tüm görüşmelerin ardından bu yoldan gitmeye karar verdik.
Çünkü uluslararası lojistikte, müşteriye "bu güzergâh imkânsız" demenin yeterli olmadığı bir an gelir.
Kendinize şunu sormanız gerekir: bunu mümkün kılmak için ne yapabiliriz?
Adım adım, Türkiye'ye kadar
Karar verildikten sonra işin en sorumluluk gerektiren kısmı başladı.
Yükün Irak'ı geçip Türkiye'ye güvenle ulaşması gerekiyordu. Güzergâhın onaylanmasının tek başına yeterli olmadığını biliyorduk — hareketin her aşamasında sıkı bir koordinasyon sağlamalıydık.
Türkiye sınırında iş ortaklarımız yükü bekliyordu. Türkiye'deki merkez ofisimizin desteği ve yıllar içinde kurduğumuz uluslararası ortaklıklar sayesinde bu zorlu etabı organize etmeyi başardık.
Yük yoluna devam etti. Ve o an ilk kez biraz nefes alabildik.
Irak geride kalmıştı. Türkiye önümüzdeydi. Ancak rahatlamak için henüz erkendi: tehlikeli madde, operasyonun bir sonraki aşamasının beklediği Mersin Limanı'na ulaştırılmalıydı.
Mersin: yeni bir gümrük sorunu
En zor kısmın geride kaldığı düşünülebilirdi. Ama Mersin'de yeni bir zorluk bizi bekliyordu.
Türk gümrüğü yükü incelerken tehlikeli özelliklerine özellikle dikkat etti. Müfettişlere göre yük ciddi bir tehlike arz ediyordu ve mevcut haliyle kalamazdı. Yükün bir depoya boşaltılması talebi geldi — ancak bunu hemen yapmak mümkün değildi.
Sonuç olarak yük araçlarda kalmak zorunda kaldı ve biz sürekli bir gerilim içindeydik: bir çözüm bulmalı, aktarmayı organize etmeli, güvenlik gerekliliklerini ihlal etmemeli ve aynı zamanda güzergâhın geri kalanını da aksatmamalıydık.
Çalışma kelimenin tam anlamıyla araç araç başladı. Türk araçları bulmayı ve yükün aktarmasını organize etmeyi başardık.
Hikâye burada da bitmedi. Yeniden kontrolün ardından gümrük bir sonraki sorunu dile getirdi: değerlendirmelerine göre yük dorselerde yanlış dağıtılmıştı ve güvenlik açısından iki yerine üç araca yayılması gerekiyordu.
Bu etabı iki araçla planlamıştık. Üç araç, müşteri için ek maliyet ve yeni organizasyonel zorluklar anlamına geliyordu.
Uzmanlarımızın profesyonelliğinin belirleyici olduğu an tam olarak buydu.
İki araçta kalmayı sağlayan çözüm
Türkiye ofisimizdeki uzmanlarımız, daha fazla araç gerektiği fikrini olduğu gibi kabul etmek yerine durumu yakından inceledi ve farklı bir yaklaşım önerdi.
Variller paletlerden dikkatlice çıkarıldı ve güvenlik gereklilikleri ile doğru yük dağılımı gözetilerek tek sıra halinde yerleştirildi. İş, sahadaki ekibimiz tarafından yapıldı — özenle, acele etmeden ve sürekli kontrol altında.
Yeniden kontrolün ardından gümrük önerilen yerleşimi kabul etti. Üç araca gerek kalmadı. Orijinal iki araçlık planı korduk, güvenlik gerekliliklerini karşıladık ve ek maliyetten kaçındık.
Bizim için bu, projenin bir diğer belirleyici anıydı. Çünkü iyi lojistik yalnızca araç bulmak değildir.
İyi lojistik, ilk plan işlemez hale geldiğinde çözüm bulabilmektir.
Son etap
Tüm prosedürler tamamlandıktan sonra yük aktarıldı, Mersin Limanı'nda işlemleri yapıldı ve yoluna devam etti.
Önde hâlâ Gürcistan ve Azerbaycan vardı. Bu etaplar ciddi bir aksaklık olmadan geçildi ve yük nihai varış noktasına doğru ilerledi.
Ve nihayet Türkmenistan. Uzun ve zorlu bir yolculuğun ardından yük varış noktasına güvenle ulaştı.
Birkaç kez güzergâh değişikliği ya da tamamen aksama sınırına gelen proje tamamlandı. Müşteri memnun kaldı.
Ekibimiz için bu proje basit bir gerçeği bir kez daha doğruladı: uluslararası lojistikte her şeyi önceden öngörmek mümkün değildir. Ama yolculuğun her aşamasında çözüm aramaya hazır olmak mümkündür.
Askeri risklerden ve denizyolu hatlarının ret cevaplarından, birkaç ülkeyi kapsayan son derece zorlu bir kara güzergâhına. Irak'taki istikrarsız durumdan, Mersin'deki Türk gümrüğünün taleplerine. Her aşama kendi kararını, koordinasyonunu ve sorumluluğunu gerektirdi.
Kolay yolu aramadık. Yükü hedefine ulaştıracak yolu aradık. Ve onu bulduk.
"Alışılmış güzergâhın" bulunmadığı bir yükünüz varsa — bize anlatın.